Η Άννα Διαμαντοπούλου συμμετείχε στο Ετήσιο Συνέδριο του ΠΣΕ που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, στο Eurobank Hub, υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριε Υπουργέ,
Κυρίες και Κύριοι,
Ευχαριστώ θερμά τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Εξαγωγέων και ιδιαίτερα τον Πρόεδρό του, τον Άλκη Καλαμπόκη, για την πρόσκληση.
Οι εξαγωγές δεν είναι απλώς ένας αριθμός στο εμπορικό ισοζύγιο. Είναι ο καθρέφτης του παραγωγικού μοντέλου μιας χώρας.
Δείχνουν τι παράγουμε, με ποια τεχνολογία, με ποιες δεξιότητες και, τελικά, πόση αξία μένει στην ελληνική οικονομία.
Σήμερα, όμως, οι εξαγωγές γίνονται σε ένα εντελώς διαφορετικό διεθνές περιβάλλον.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν δασμούς και επιδοτήσεις ως εργαλεία βιομηχανικής πολιτικής. Η Κίνα συνδυάζει παραγωγή μεγάλης κλίμακας, τεχνολογία και κρατική χρηματοδότηση. Και η Ευρώπη εξακολουθεί να συζητά για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της.
Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά. Στο πρώτο επτάμηνο του 2026, οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τρίτες χώρες μειώθηκαν κατά 0,6%, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 5,9%. Ένα πλεόνασμα 84 δισεκατομμυρίων ευρώ μετατράπηκε σε έλλειμμα 13,8 δισεκατομμυρίων.
Ο Ενρίκο Λέτα έχει επισημάνει ένα ακόμη ευρωπαϊκό παράδοξο: η Ευρώπη διαθέτει ιδιωτικές αποταμιεύσεις 33 τρισεκατομμυρίων ευρώ — περίπου 10 τρισεκατομμύρια βρίσκονται σε καταθέσεις — αλλά σχεδόν 300 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων επενδύονται κάθε χρόνο εκτός Ευρώπης, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεν μας λείπουν, λοιπόν, τα κεφάλαια. Μας λείπει η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά που θα τα κατευθύνει στην παραγωγή, στην καινοτομία και στις επιχειρήσεις που θέλουν να μεγαλώσουν και να εξαγάγουν.
Στην τελευταία ομιλία της Προέδρου της Επιτροπής ακούσαμε ξανά την ανάγκη ενοποίησης των κεφαλαιαγορών. Δεν ακούσαμε, όμως, τη συγκεκριμένη πολιτική απόφαση, το χρονοδιάγραμμα και τα εργαλεία που θα μετατρέψουν την έκθεση Λέτα σε πράξη.
Και ο χρόνος πιέζει. Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός συνοριακής προσαρμογής άνθρακα μετατρέπει πλέον το ενεργειακό και ανθρακικό αποτύπωμα ενός προϊόντος σε κριτήριο ανταγωνιστικότητας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα πρέπει να ξέρει τι θέλει και πώς θα το πετύχει.
Στο πρώτο επτάμηνο του 2026, οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών έφτασαν τα 32,76 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 14,9%. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, όμως, η αύξηση περιορίζεται στο 6,9%, ενώ περίπου τα δύο τρίτα της συνολικής ανόδου προέρχονται από τα πετρελαιοειδή.
Την ίδια περίοδο, το εμπορικό έλλειμμα παρέμεινε πάνω από τα 19 δισεκατομμύρια ευρώ και οι εξαγωγές κάλυψαν περίπου το 63% των εισαγωγών.
Άρα το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο εξάγουμε.
Είναι τι εξάγουμε. Πόση ελληνική γνώση, εργασία και τεχνολογία περιέχει κάθε προϊόν. Πόσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να περάσουν από την εσωτερική αγορά στις διεθνείς αγορές.
Η Νότια Κορέα χρησιμοποίησε κάποτε το σύνθημα «Εξαγωγές ή θάνατος». Δεν αρκέστηκε, όμως, σε μια επικοινωνιακή καμπάνια. Επένδυσε με συνέπεια στην εκπαίδευση, στην τεχνολογία, στην παραγωγικότητα και στη μεγέθυνση των επιχειρήσεών της.
Οι εξαγωγές ήταν το αποτέλεσμα. Η παραγωγικότητα ήταν η αιτία.
Ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, η Ελλάδα εξακολουθεί να μην έχει έναν ενιαίο μηχανισμό εξωστρέφειας. Υπάρχουν ευρωπαϊκοί πόροι, οργανισμοί και προγράμματα. Δεν υπάρχει, όμως, η αναγκαία ενοποίηση, σταθερότητα και λογοδοσία.
Καταθέτω τέσσερις συγκεκριμένες προτάσεις.
Πρώτον, ένα κράτος που λειτουργεί στον χρόνο του εξαγωγέα.
Πλήρης ψηφιοποίηση των τελωνείων, ολοκλήρωση της ενιαίας εξαγωγικής θυρίδας και λειτουργία της ενιαίας ναυτιλιακής θυρίδας. Μία διαδικασία, μία εισαγωγή στοιχείων, συγκεκριμένες προθεσμίες και δυνατότητα του εξαγωγέα να γνωρίζει πού βρίσκεται η υπόθεσή του.
Δεύτερον, πραγματική χρηματοδότηση της εξωστρέφειας.
Η Export Credit Greece πρέπει να ενταχθεί στον όμιλο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε ασφάλιση, εγγυήσεις και χρηματοδότηση να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Θα πρέπει να ξεπαγώσει ο μηχανισμός εγγυοδοσίας 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, και να ξεμπλοκάρει η εδώ και χρόνια αδυναμία υλοποίησης του νόμου για factoring και χρηματοδότηση. Όσον αφορά τις μικρότερες επιχειρήσεις απαιτείται σχέδιο και περιφερειακό και κλαδικό, άρα αποκέντρωση με τις περιφέρειες και τα επιμελητήρια.
Τρίτον, οικονομική διπλωματία με στόχους και αποτελέσματα.
Η Δανία έχει οργανώσει την εξαγωγική της πολιτική γύρω από ένα ενιαίο Trade Council, μέσα στο Υπουργείο Εξωτερικών. Οι πρεσβείες της λειτουργούν ως πραγματικές εμπορικές «κεραίες» των επιχειρήσεων.
Αυτό χρειαζόμαστε και στην Ελλάδα: διπλασιασμό του δυναμικού των Γραφείων Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων, κλαδικούς στόχους ανά χώρα, αξιολόγηση αποτελεσμάτων και ενεργή παρουσία σε νέες αγορές, από την Ινδία και την Ασία μέχρι τη Λατινική Αμερική.
Παράλληλα, χρειάζεται ευρωπαϊκή προστασία απέναντι στο ντάμπινγκ και στον αθέμιτο ανταγωνισμό των ψηφιακών πλατφορμών τρίτων χωρών.
Τέταρτον, περισσότερη ελληνική αξία σε κάθε εξαγωγή.
Σύνδεση των εξαγωγών με την έρευνα, τα πανεπιστήμια, τις πατέντες, την τεχνητή νοημοσύνη και τα παραγωγικά clusters. Επανεκκίνηση του «Ελληνικού Σήματος» με αυστηρά κριτήρια και ψηφιακό μητρώο πιστοποιήσεων. Αναβάθμιση του Σήματος Ελληνικής Κουζίνας και σύνδεσή του με τον τουρισμό, τον πολιτισμό και τα ελληνικά προϊόντα.
Ο στόχος του ΠΣΕ για εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών στο 60% του ΑΕΠ έως το 2030 είναι φιλόδοξος. Μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν γίνει εθνικός στόχος, με μετρήσιμα αποτελέσματα και σταθερή πολιτική πέρα από κυβερνητικές θητείες.
Κυρίες και κύριοι,
εσείς είστε η ελληνική σημαία στις αγορές του κόσμου.
Η δική μας υποχρέωση είναι να οικοδομήσουμε το παραγωγικό και θεσμικό περιβάλλον που θα σας επιτρέψει να προχωρήσετε πιο γρήγορα, να μεγαλώσετε και να κατακτήσετε νέες αγορές.
Γιατί δεν θέλουμε μόνο περισσότερες εξαγωγές.
Θέλουμε περισσότερη Ελλάδα μέσα σε κάθε εξαγωγή.
Σας ευχαριστώ.
Δείτε το πρόγραμμα του Ετήσιου Συνεδρίου του ΠΣΕ εδώ