Άννα Διαμαντοπούλου: «Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται άμεσα ανάσα και σταθερούς κανόνες»

Τις θέσεις της για το παρόν και το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, κατατεθεί η Άννα Διαμαντοπούλου, Πρόεδρος του ΔΙΚΤΥΟΥ – πρ. Επίτροπος ΕΕ – πρ. Υπουργός – Μέλος ΚΠΕ ΠΑΣΟΚ. Μιλώντας στο περιοδικό «Ανάπτυξη», δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες των επιχειρήσεων και της παραγωγής. Αναδεικνύει ως κεντρικό ζητούμενο την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, ώστε η Ελλάδα να περάσει από δραστηριότητες χαμηλής προστιθέμενης αξίας σε ένα πιο ισχυρό υπόδειγμα που θα βασίζεται στη μεταποίηση, την καινοτομία, τις εξαγωγές και τη σύνδεση της έρευνας με την επιχειρηματικότητα. Παράλληλα, αναφέρεται στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τη μείωση του ενεργειακού κόστους, τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, τη στεγαστική πολιτική και τη φορολογική μεταρρύθμιση, παρουσιάζοντας το συνολικό πλαίσιο μιας οικονομίας με περισσότερες ευκαιρίες και λιγότερους αποκλεισμούς.

Έχετε αναφέρει την ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Ποιες είναι οι πιο βασικές και άμεσες παρεμβάσεις που προτείνει το ΠΑΣΟΚ, ώστε η ελληνική οικονομία να φύγει από δραστηριότητες χαμηλής προστιθέμενης αξίας και να ενισχύσει τη μεταποίηση, τις εξαγωγές και την καινοτομία;

Πριν από μερικά χρόνια είχα με το ΔΙΚΤΥΟ μια συνεργασία με ένα μεγάλο ερευνητικό Ινστιτούτο της Νότιας Κορέας. Είναι αυτός ο ερευνητικός Οργανισμός ο οποίος θεωρήθηκε η καρδιά της αναπτυξιακής μηχανής της χώρας αναπτύσσοντας συνεχώς καινοτομία και πατέντες τις οποίες παρείχαν δωρεάν μόνο σε κορεάτικες εταιρείες.

Το σύνθημα για τις επιχειρήσεις ήταν «εξαγωγές ή θάνατος». Αναφέρομαι σε αυτό το παράδειγμα για να πω τις λέξεις κλειδιά έρευνα – καινοτομία, σχέδιο υποστήριξης επενδυτικής ή φορολογικής στις επενδύσεις και εξαγωγές.

Η απάντησή μου, λοιπόν, αφορά τη σύνδεση ερευνητικών Ινστιτούτων και πανεπιστημιακών κέντρων με μικρομεσαί- ες επιχειρήσεις, κίνητρα συνεργασίας μικρών επιχειρήσεων για οριζόντια ή κάθετα clusters με στόχο τις εξαγωγές, σύν- δεση της βιομηχανίας τροφίμων με τον αγροτικό τομέα και τον τουρισμό. Αυτό σημαίνει στροφή στην περιφέρεια, ανάδειξη της έρευνας και καινοτομίας σε προτεραιότητα για τη χώρα και μελέτη επιπτώσεων για τη μικρομεσαία επιχείρηση σε κάθε νομοσχέδιο που περνάει από τη Βουλή.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που πιέζονται από το ενεργειακό κόστος, τη φορολογία και τη δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση, ποιο είναι το συγκεκριμένο μείγμα πολιτικής που εισηγείστε ώστε να αυξηθεί η παραγωγικότητα χωρίς να επιβαρυνθεί περαιτέρω η αγορά;

Το ΠΑΣΟΚ έχει παρουσιάσει σχέδιο για νέα ενεργειακή πολιτική που βασίζεται στην ενεργειακή δημοκρατία, δηλαδή συμμετοχή επιχειρήσεων αγροτικών μεταποιητικών και βιομηχανίας στην παραγωγή ρεύματος, νέο σχέδιο για μεγαλύτερο ανταγωνισμό και έλεγχο του τραπεζικού συστήματος και ουσιαστικό σχέδιο για τη συνεχή αναβάθμιση των δεξιοτήτων εργαζομένων και επιχειρηματιών.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρειάζονται άμεσα ανάσα και σταθερούς κανόνες. Προτείνουμε 120 δόσεις και κούρεμα 30% για τους συνεπείς, ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό και κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Παράλληλα, μείωση του ενεργειακού κόστους με κίνητρα για μικρές ενεργειακές επενδύσεις και ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Δεν μπορεί η αγορά να λειτουργεί με αποκλεισμούς. Επενδύουμε, επίσης, στην ψηφιακή αναβάθμιση, την κατάρτιση και τις συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων. Χωρίς ρευστότητα, τεχνολογία και δίκτυα, δεν υπάρχει παραγωγικότητα. Οι μικρομεσαίοι δεν είναι πρόβλημα – είναι προϋπόθεση ανάπτυξης.

Καθώς η χώρα πλησιάζει στο τέλος της πλήρους ροής πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, ποιο είναι το σχέδιο του ΠΑΣΟΚ για την «επόμενη μέρα»; Από πού θα προέλθει η βιώσιμη ανάπτυξη όταν σταματήσει το εύκολο ευρωπαϊκό χρήμα;

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι μένει μετά το Ταμείο Ανάκαμψης. Σήμερα βλέπουμε μια στρεβλή κατανομή πόρων – 3,3 δισ. ευρώ σε μόλις 38 επιχειρήσεις. Αυτό δεν δημιουργεί βιώσιμη ανάπτυξη.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση γίνεται επεξεργασία για το νέο σχέδιο ΕΣΠΑ αλλά και για τη νέα ΚΑΠ. Είναι δεδομένο ότι θα υπάρχουν άλλες προϋποθέσεις και όροι που δεν είναι ακόμα γνωστοί. Οι βασικές αρχές για την επόμενη μέρα είναι:

1) Ότι μετά από τόσα χρόνια ευρωπαϊκών πόρων θα έπρεπε να έχουμε κατανοήσει ότι η απορρόφηση κονδυλίων είναι αναγκαία, αλλά όχι προϋπόθεση για την ανάπτυξη.
2) Τα πολλά μικρά προγράμματα ικανοποιούν πελατειακά αιτήματα, αλλά δεν συνεισφέρουν στην ανάπτυξη.
3) Η διαχείριση των πόρων θα πρέπει να γίνεται με διαφάνεια και οι απευθείας αναθέσεις να αποτελούν την εξαίρεση.
4) Το κράτος πρέπει να αποκτήσει τεχνογνωσία και ικανότη- τα στρατηγικού σχεδιασμού και υλοποίησης και όχι να προχωρεί σε outsourcing όλων των υπηρεσιών του.
5) Η χρηματοδότηση θα αφορά την υποστήριξη περιφερειακών αναπτυξιακών και κοινωνικών προγραμμάτων με ποσοτικούς στόχους.
6) Η διαβούλευση και η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων θα είναι προϋπόθεση των τελικών αποφάσεων.

Η στεγαστική κρίση δεν είναι πια μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά και αναπτυξιακό. Ποια είναι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ και πώς συνδέεται με την ανταγωνιστικότητα;

Καμία χώρα δεν μπορεί να έχει υψηλή ανταγωνιστικότητα αν η νέα γενιά δεν μπορεί να λύσει το βασικό ζήτημα του που και πως θα ζει. Η στεγαστική κρίση είναι πλέον κρίση ανάπτυξης. Σήμερα τέσσερις στους δέκα Έλληνες δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο και ένα νέο ζευγάρι δεν μπορεί εύκολα να ζήσει μαζί και να κάνει οικογένεια. Προτείνουμε έξι άξονες: ίδρυση Διεύθυνσης Κατοικίας στο Υπουργείο Οικονομικών, δημόσια εταιρεία διαχείρισης ακινήτων, κριτήρια προτεραιότητας για επαγγελματίες, κατάργηση της golden visa σε κρίσιμες περιοχές, φοροελα- φρύνσεις για ιδιοκτήτες που συνεργάζονται και δημιουργία χώρων στέγασης προσωπικού στον τουρισμό. Σήμερα κυρι- αρχούν αποσπασματικές πολιτικές και έλλειψη ελέγχου της αγοράς. Χρειάζεται ολοκληρωμένη στρατηγική με ενεργό ρόλο του Δημοσίου και των ΟΤΑ.

Το ΠΑΣΟΚ διαθέτει αυτόνομο και συγκεκριμένο πρόγραμμα διακυβέρνησης; Και ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα 3-4 σημεία του οικονομικού του προγράμματος που θα έπρεπε να γνωρίζει η επιχειρηματική κοινότητα;

Βασικές προτεραιότητες είναι η περιφερειακή ανάπτυξη με μεγάλης κλίμακας αποκέντρωση, τα μεγάλα συγκοινωνιακά έργα που είναι αναγκαία για την ανάπτυξη και την οικονομία και ο ψηφιακός μετασχηματισμός ως προτεραιότητα με ποσοτικούς στόχους.

Πιο συγκεκριμένα το ΠΑΣΟΚ προτείνει μια νέα αρχιτεκτονική για τις επενδύσεις με στόχο διαφάνεια, ταχύτητα και πρόσβαση για όλους: Έναν Ενιαίο Φορέα Στρατηγικών Επενδύσεων, που θα αναλαμβάνει αξιολόγηση, αδειοδότηση και εκταμίευση σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο. Ενίσχυση του Όμιλου της Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε να στηρίξει τις μη στρατηγικές επενδύσεις με τεχνική επάρκεια και διαφάνεια. Ίδρυση Ταμείου Εθνικού Πλούτου για τη μακροπρόθεσμη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και τη χρηματοδότηση μεγάλων αναπτυξιακών στόχων. Δημόσιο Ταμείο Χρηματοδότησης ΜμΕ, που θα παρέχει χαμηλότοκα δάνεια, μικροχρηματοδοτήσεις και εγγυήσεις, ώστε να σταματήσει ο αποκλεισμός των μικρών επιχειρήσεων από το τραπεζικό σύστημα.

Στόχος μας είναι σαφής: να περάσουμε από μια οικονομία αποκλεισμών σε μια οικονομία ευκαιριών για όλους.

Η φορολογική μεταρρύθμιση αποτελεί έναν αναγκαίο πυλώνα οικονομικής πολιτικής. Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες – προτάσεις του ΠΑΣΟΚ;

Για το ΠΑΣΟΚ, η φορολογική μεταρρύθμιση είναι ζήτημα σταθερότητας, δικαιοσύνης και ανάπτυξης. Προτείνουμε ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο δεκαετίας, ώστε επιχειρήσεις και επενδυτές να μπορούν να σχεδιάζουν με ασφάλεια. Σταδιακή μείωση ή κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος και επιβράβευση των συνεπών φορολογουμένων. Στήριξη των μικρών επιχειρήσεων με απαλλαγές ΦΠΑ για πολύ χαμηλούς τζίρους και πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδοτικά εργαλεία. Παράλληλα, φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε έρευνα, τεχνολογία και παραγωγή. Και όπου υπάρχουν υπερκέρδη, όπως σε τράπεζες και ενέργεια, προβλέπουμε δίκαιη έκτακτη εισφορά. Ένα σύστημα που ενθαρρύνει την παραγωγή και κατανέμει δίκαια τα βάρη.

Συνέντευξη στο περιοδικό «Ανάπτυξη» στην Ελένη Στεργίου